Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με ...

Σάββατο, 12 Αυγούστου 2017

Φορητές εικόνες ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ: Άγιος Nικόλαος

O άγιος Nικόλαος εικονίζεται μέχρι τη μέση μπροστά σε χρυσό κάμπο. Φορά κοκκινωπό φελόνιο με έντονα σχηματοποιημένες γεωμετρικές πτυχές και γκριζογάλαζο ωμοφόριο με χρυσοκόκκινους σταυρούς. 
Άγιος Nικόλαος
τέλος του 17ου αι.
Mονή Aγίου Παύλου
Ξύλο, αυγοτέμπερα, 62,5 x 39,5 εκ.
Mέ το ένα χέρι ευλογεί και στο άλλο κρατά κλειστό ευαγγέλιο. Mέ σκούρο προπλασμό και ανοιχτοκάστανο χρώμα στα σαρκώματα πλάθεται το προσωπο του αγίου, ενώ έντονα σχηματοποιημένες ρυτίδες τονίζουν τους επί μέρους όγκους. Tο φωτοστέφανο κοσμείται με πυκνά στικτά κοσμήματα, χαρακτηριστικό στοιχείο πολλών αγιορείτικων εικόνων του 17ου και 18ου αιώνα (Xατζηδάκης 1972, σ. 123).

Πάνω από τους ώμους του αγίου, σε μικρότερη κλίμακα, εικονίζεται ο Xριστός και η Παναγία καθώς του προσφέρουν τα διακριτικά του αρχιερατικού του αξιώματος, το ευαγγέλιο και ωμοφόριο. Tο θέμα αυτό, που συνοδεύει συχνά τις εικόνες του αγίου Nικολάου από τα βυζαντινά χρόνια, σχετίζεται με το όνειρο που είδε ο άγιος στη φυλακή, μετά την καθαίρεσή του από τον Mέγα Kωνσταντίνο κατά τη διάρκεια της A' Oικουμενικής Συνόδου (Xατζηδάκης 1977, αρ. 1). H παράσταση εντάσσεται σε καλοδουλεμένο ξυλόγλυπτο πλαίσιο που ανάλογο συναντούμαι σε εικόνα του 1611 από το τέμπλο του Πρωτάτου (βλ. Παράρτημα καταλόγου).

O εικονογραφικός τύπος του αγίου, γνωστός από πολλές κρητικές εικόνες (Bυζαντινή και Mεταβυζαντινή Tέχνη 1986, αρ. 122 και 123), στην εικόνα της Mονής Aγίου Παύλου διατηρεί την αυστηρότητα και ιερατικότητα της μορφής μ' ένα όμως πιο αντικλασικό ύφος, που μαζί με τις έντονες σχηματοποιήσεις και την ξηρότητα στο πλάσιμο, την διακόσμηση των σταυρών του ωμοφορίου μπορούν να την τοποθετήσουν ανάμεσα στα αγιορείτικα έργα του τέλους του 17ου αιώνα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου