Τά τελευταῖα χρόνια ὁ ὅρκος ἔχει πάρει τέτοιες διαστάσεις, πού καθημερινά χιλιάδες ἄνθρωποι τόσο ἀνώδυνα ὁρκίζονται κυρίως γιά λόγους συμφέροντος.
Τί λέγει ὁ Ἀπ. Ἰάκωβος: «Πρὸ πάντων δέ, ἀδελφοί μου, μὴ ὀμνύετε μήτε τὸν οὐρανὸν μήτε τὴν γῆν μήτε ἄλλον τινὰ ὅρκον» (Ἰακ. ε´ 12). Δηλαδή προπάντων, ἀδελφοί μου, μή ὁρκίζεσθε μήτε στόν οὐρανό μήτε στήν γῆ μήτε κάποιον ἄλλο ὅρκο.
«Οὐ λήψεται τό ὄνομα Κυρίου ἐπί ματαίῳ».
Ἄς εἶναι τό ναί πραγματικό ναί καί τό ὄχι πραγματικό ὄχι.
Ὅταν ὁρκιζώμαστε πρέπει νά ἔχουμε ὑπ᾽ ὄψη μας ὅτι βάζουμε ἐγγυητή τόν ἴδιο τόν Θεό, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ Ἀλήθεια. Τό χειρότερο ἀκόμη εἶναι, ὅταν ψευδορκιζώμαστε. Ἀλλοίμονό μας. Βαρειά ἡ πρά- ξη. Βαρειά καί ἡ τιμωρία.
Κάποτε ἐσυκοφάντησαν τόν Ἅγ. Νάρκισσο, τόν Πατριάρχη Ἱερο- σολύμων (7 Αὐγούστου). Στό δικαστήριο παρουσιάσθηκαν τρεῖς καί ὑπεστήριξαν μέ ὅρκο τήν συκοφαντική κατηγορία.
– Φωτιά νά μέ κάψη, ἄν ὁρκίζωμαι ψέμματα, εἶπε ὁ πρῶτος.
– Κακή ἀρρώστια νά μέ βρῆ, εἶπε ὁ δεύτερος, ἄν δέν λέγω ἀλήθεια.
– Καί ἐγώ νά στραβωθῶ, πρόσθεσε ὁ τρίτος.
Ἔπειτα ἀπό αὐτούς τούς ὅρκους, οἱ ἄνθρωποι μέν τούς πίστεψαν, ὁ Θεός ὅμως τούς ἔστειλε παραδειγματική τιμωρία.
Τοῦ πρώτου ἔπιασε φωτιά τό σπίτι, χωρίς νά βρεθῆ ἡ αἰτία, καί ἐκάηκε μέσα καί αὐτός καί ἡ οἰκογένειά του ὁλόκληρη. Ὁ δεύτερος, ἀρρώστησε ἀπό ἀσθένεια ὀδυνηρή καί ἀφοῦ ἐπί μακρόν βασανίσθηκε, στό τέλος ἀπέθανε μέσα σέ φρικτούς πόνους. Ὁ τρίτος, ὅταν εἶδε τήν σκληρή τιμωρία τῶν συνενόχων του, μετενόησε καί ἔχυσε τόσα δάκρυα, ὥστε τυφλώθηκε καί ὑπέφερε σέ ὅλη του τή ζωή.
Καί αὐτή εἶναι ἡ ἐδῶ, σέ αὐτή τήν ζωή τιμωρία. Μετά θάνατο ποιά θά εἶναι ἡ τιμωρία, ἀφοῦ δέν θά ὑπάρχη μετάνοια καί ἐξομολόγηση;
«Κοντὰ ἐκεῖ στὸ Μοναστήρι ἦταν τὸ χωριὸ Φαράν, ὅπου βρισκόταν ἕνας τσοπᾶνος, Κυριακὸς ὀνομαζόμενος. Σ᾿ αὐτὸν ἔδωκε ἕνας φτωχός δέκα πρόβατα νὰ τὰ βόσκη. ῏Ηλθε καιρός, ποὺ ὁ ἄνθρωπος τὰ χρειάσθηκε νὰ τὰ πουλήση. Τὰ ζήτησε ἀπὸ τὸν τσοπᾶνο, ἀλλὰ ἐκεῖνος τοῦ ἐπέστρεψε μόνο ὀκτώ. ῾Ο πτωχός ἐπέμενε ὅτι ἦταν δέκα. Τότε τοῦ λέγει·
— “Παίρνεις ὅρκο στὸν ῞Αγιο Εὐθύμιο κι ἐγὼ ἄς τὰ χάσω”.
Ὁ θρασύς προχώρησε γιὰ τὸν τάφο. Βλέποντας ὅμως ὁ φτωχός, ὅτι δὲν εἶχε καμμιὰ εὐαισθησία, τοῦ εἶπε·
— Πᾶμε ἀδελφέ, κι᾿ εἶναι σὰν νὰ ὁρκίστηκες.
᾿Εκεῖνος προχώρησε, ἔφθασε στὸν τάφο κι᾿ ὁρκίστηκε.
Τὸ βράδυ βλέπει νὰ ἀστράφτη τὸ δωμάτιό του καὶ φαίνεται ἕνας καλόγερος ποὺ εἶχε κοντά του πέντε νέους. ῾Ο καλόγηρος τὸν κοίταξε μὲ ἄγριο βλέμμα καὶ τοῦ εἶπε·
— Πῶς ἐτόλμησες νὰ ὁρκιστῆς στὸν τάφο τοῦ Ἁγίου, ἄθλιε;
Διέταξε τοὺς νέους νὰ τὸν τεντώσουν κάτω καὶ ὁ πέμπτος χτυποῦσε μὲ ἕνα ραβδί. ᾿Επόνεσε τόσο πολὺ ὁ ψεύδορκος ποὺ ἐφώνα- ζε δυνατά. Τότε ἦλθαν οἱ γείτονες, ὡμολόγησε τὴν ἐπιορκία του καὶ τοὺς παρεκάλεσε νὰ τὸν πᾶνε στὸν τάφο τοῦ Ἁγίου. Στὸ Μοναστήρι ἔμεινε δύο μέρες. ῾Η κοιλιὰ του ἔσπασε κι᾿ ἀπὸ τὸ στόμα ἔβγαζε αἷμα. Τὸν πῆραν πάλι στὸ σπίτι, ὅπου καὶ πέθανε ὁ δυστυχής ἐν μέσῳ πόνων».
Πώ, πὼ ὑπερβολικὴ ἀναι- σθησία, πώ, πὼ ἀναίδεια. Ἐνῶ εἶσαι σκουλήκι καὶ χῶμα καὶ σκόνη καὶ καπνός, θέλεις τὸν Κύριό σου ἐγγυητή, καὶ τὸν ὅρκο ἐξαναγκάζεις τοὺς ἄλλους νὰ σοῦ δώσουν.
Πές μου, ἂν συνέβαινε οἱ δοῦλοι σας νὰ φιλονικοῦν μεταξύ τους καὶ νὰ μὴ πιστεύουν τοὺς ἑαυτούς τους, κι ἔλεγε ὁ ὁμόδουλος, ὅτι δὲν θὰ παραιτηθῆ μέχρις ὅτου λάβη ἐγγυητὴ τὸν κοινὸ κύριο, ἆραγε δὲν θὰ τιμωριόταν μὲ πολλὰ χτυπήματα καὶ δὲν θὰ μάθαινε ὅτι πρέπει σ᾽ ἄλλα νὰ χρησιμοποιῆ τὸν κύριο καὶ ὄχι σὲ τέτοια; Τί λέγω ὁμόδουλο; Γιατί ἂν προτιμοῦσε σεβασμιότερο ἄνδρα, δὲν θὰ θεωροῦνταν τὸ πρᾶγμα προσβολή;
Στόμα ποὺ δὲν γνωρίζει νὰ ὁρκίζεται, οὔτε νὰ ὑβρίζη θὰ μάθη. πως ἀκριβῶς ἀπὸ κάποιο σπίτι ποὺ καίγεται, ἔτσι βγάλε ἀπ᾽ τὴ γλώσσα σου τὴ φωτιὰ αὐτὴ καὶ πέταξέ την ἔξω. Κάνε αὐτὴ νὰ ἀναπνεύση γιὰ λίγο. Κάνε τὴν πληγὴ ἀσθενέστερη.
«Οὐ λήψεται τό ὄνομα Κυρίου ἐπί ματαίῳ».
Ἄς εἶναι τό ναί πραγματικό ναί καί τό ὄχι πραγματικό ὄχι.
Ὅταν ὁρκιζώμαστε πρέπει νά ἔχουμε ὑπ᾽ ὄψη μας ὅτι βάζουμε ἐγγυητή τόν ἴδιο τόν Θεό, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ Ἀλήθεια. Τό χειρότερο ἀκόμη εἶναι, ὅταν ψευδορκιζώμαστε. Ἀλλοίμονό μας. Βαρειά ἡ πρά- ξη. Βαρειά καί ἡ τιμωρία.
Κάποτε ἐσυκοφάντησαν τόν Ἅγ. Νάρκισσο, τόν Πατριάρχη Ἱερο- σολύμων (7 Αὐγούστου). Στό δικαστήριο παρουσιάσθηκαν τρεῖς καί ὑπεστήριξαν μέ ὅρκο τήν συκοφαντική κατηγορία.
– Φωτιά νά μέ κάψη, ἄν ὁρκίζωμαι ψέμματα, εἶπε ὁ πρῶτος.
– Κακή ἀρρώστια νά μέ βρῆ, εἶπε ὁ δεύτερος, ἄν δέν λέγω ἀλήθεια.
– Καί ἐγώ νά στραβωθῶ, πρόσθεσε ὁ τρίτος.
Ἔπειτα ἀπό αὐτούς τούς ὅρκους, οἱ ἄνθρωποι μέν τούς πίστεψαν, ὁ Θεός ὅμως τούς ἔστειλε παραδειγματική τιμωρία.
Τοῦ πρώτου ἔπιασε φωτιά τό σπίτι, χωρίς νά βρεθῆ ἡ αἰτία, καί ἐκάηκε μέσα καί αὐτός καί ἡ οἰκογένειά του ὁλόκληρη. Ὁ δεύτερος, ἀρρώστησε ἀπό ἀσθένεια ὀδυνηρή καί ἀφοῦ ἐπί μακρόν βασανίσθηκε, στό τέλος ἀπέθανε μέσα σέ φρικτούς πόνους. Ὁ τρίτος, ὅταν εἶδε τήν σκληρή τιμωρία τῶν συνενόχων του, μετενόησε καί ἔχυσε τόσα δάκρυα, ὥστε τυφλώθηκε καί ὑπέφερε σέ ὅλη του τή ζωή.
Καί αὐτή εἶναι ἡ ἐδῶ, σέ αὐτή τήν ζωή τιμωρία. Μετά θάνατο ποιά θά εἶναι ἡ τιμωρία, ἀφοῦ δέν θά ὑπάρχη μετάνοια καί ἐξομολόγηση;
* * *
Καί ἄλλο ἕνα παράδειγμα ἐπιορκίας διαβάζουμε στό βίο τοῦ Ἁγί- ου Εὐθυμίου (20 Ἰανουαρίου):«Κοντὰ ἐκεῖ στὸ Μοναστήρι ἦταν τὸ χωριὸ Φαράν, ὅπου βρισκόταν ἕνας τσοπᾶνος, Κυριακὸς ὀνομαζόμενος. Σ᾿ αὐτὸν ἔδωκε ἕνας φτωχός δέκα πρόβατα νὰ τὰ βόσκη. ῏Ηλθε καιρός, ποὺ ὁ ἄνθρωπος τὰ χρειάσθηκε νὰ τὰ πουλήση. Τὰ ζήτησε ἀπὸ τὸν τσοπᾶνο, ἀλλὰ ἐκεῖνος τοῦ ἐπέστρεψε μόνο ὀκτώ. ῾Ο πτωχός ἐπέμενε ὅτι ἦταν δέκα. Τότε τοῦ λέγει·
— “Παίρνεις ὅρκο στὸν ῞Αγιο Εὐθύμιο κι ἐγὼ ἄς τὰ χάσω”.
Ὁ θρασύς προχώρησε γιὰ τὸν τάφο. Βλέποντας ὅμως ὁ φτωχός, ὅτι δὲν εἶχε καμμιὰ εὐαισθησία, τοῦ εἶπε·
— Πᾶμε ἀδελφέ, κι᾿ εἶναι σὰν νὰ ὁρκίστηκες.
᾿Εκεῖνος προχώρησε, ἔφθασε στὸν τάφο κι᾿ ὁρκίστηκε.
Τὸ βράδυ βλέπει νὰ ἀστράφτη τὸ δωμάτιό του καὶ φαίνεται ἕνας καλόγερος ποὺ εἶχε κοντά του πέντε νέους. ῾Ο καλόγηρος τὸν κοίταξε μὲ ἄγριο βλέμμα καὶ τοῦ εἶπε·
— Πῶς ἐτόλμησες νὰ ὁρκιστῆς στὸν τάφο τοῦ Ἁγίου, ἄθλιε;
Διέταξε τοὺς νέους νὰ τὸν τεντώσουν κάτω καὶ ὁ πέμπτος χτυποῦσε μὲ ἕνα ραβδί. ᾿Επόνεσε τόσο πολὺ ὁ ψεύδορκος ποὺ ἐφώνα- ζε δυνατά. Τότε ἦλθαν οἱ γείτονες, ὡμολόγησε τὴν ἐπιορκία του καὶ τοὺς παρεκάλεσε νὰ τὸν πᾶνε στὸν τάφο τοῦ Ἁγίου. Στὸ Μοναστήρι ἔμεινε δύο μέρες. ῾Η κοιλιὰ του ἔσπασε κι᾿ ἀπὸ τὸ στόμα ἔβγαζε αἷμα. Τὸν πῆραν πάλι στὸ σπίτι, ὅπου καὶ πέθανε ὁ δυστυχής ἐν μέσῳ πόνων».
* * *
Λέγει ὁ Ἁγ. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος:Πώ, πὼ ὑπερβολικὴ ἀναι- σθησία, πώ, πὼ ἀναίδεια. Ἐνῶ εἶσαι σκουλήκι καὶ χῶμα καὶ σκόνη καὶ καπνός, θέλεις τὸν Κύριό σου ἐγγυητή, καὶ τὸν ὅρκο ἐξαναγκάζεις τοὺς ἄλλους νὰ σοῦ δώσουν.
Πές μου, ἂν συνέβαινε οἱ δοῦλοι σας νὰ φιλονικοῦν μεταξύ τους καὶ νὰ μὴ πιστεύουν τοὺς ἑαυτούς τους, κι ἔλεγε ὁ ὁμόδουλος, ὅτι δὲν θὰ παραιτηθῆ μέχρις ὅτου λάβη ἐγγυητὴ τὸν κοινὸ κύριο, ἆραγε δὲν θὰ τιμωριόταν μὲ πολλὰ χτυπήματα καὶ δὲν θὰ μάθαινε ὅτι πρέπει σ᾽ ἄλλα νὰ χρησιμοποιῆ τὸν κύριο καὶ ὄχι σὲ τέτοια; Τί λέγω ὁμόδουλο; Γιατί ἂν προτιμοῦσε σεβασμιότερο ἄνδρα, δὲν θὰ θεωροῦνταν τὸ πρᾶγμα προσβολή;
[Ἀπ᾽ τὴν Θ´ Ὁμιλία του «ΕΙΣ ΤΑΣ ΠΡΑΞΕΙΣ»]
Στόμα ποὺ δὲν γνωρίζει νὰ ὁρκίζεται, γρήγορα καὶ τὸν Θεὸ στὶς προσευχὲς θὰ προσελκύση, καὶ στὸ διάβολο θὰ δώση θανάσιμο κτύπημα.Στόμα ποὺ δὲν γνωρίζει νὰ ὁρκίζεται, οὔτε νὰ ὑβρίζη θὰ μάθη. πως ἀκριβῶς ἀπὸ κάποιο σπίτι ποὺ καίγεται, ἔτσι βγάλε ἀπ᾽ τὴ γλώσσα σου τὴ φωτιὰ αὐτὴ καὶ πέταξέ την ἔξω. Κάνε αὐτὴ νὰ ἀναπνεύση γιὰ λίγο. Κάνε τὴν πληγὴ ἀσθενέστερη.
[Ἀπ᾽ τὴν ΙΑ´ Ὁμιλία του «ΕΙΣ ΤΑΣ ΠΡΑΞΕΙΣ»]
Ορθόδοξος Τύπος, 23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου