(Ματθ. α΄ 1-25)
Βίβλος γενέσεως ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυὶδ υἱοῦ ᾽Αβραάμ. ᾽Αβραὰμ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ισαάκ, ᾽Ισαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιακώβ, ᾽Ιακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ,᾽Ιούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φάρες καὶ τὸν Ζάρα ἐκ τῆς Θαμάρ, Φάρες δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ, Ἑσρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αράμ,᾽Αρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αμιναδάβ, ᾽Αμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών,Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βοὸζ ἐκ τῆς ῾Ραχάβ, Βοὸζ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωβὴδ ἐκ τῆς ῾Ρούθ, ᾽Ιωβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιεσσαί,᾽Ιεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα. Δαυὶδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου,Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν ῾Ροβοάμ, ῾Ροβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αβιά, ᾽Αβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ασάφ,᾽Ασὰφ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωσαφάτ, ᾽Ιωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωράμ, ᾽Ιωρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Οζίαν,᾽Οζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωαθάμ, ᾽Ιωαθὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αχάζ, ᾽Αχὰζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑζεκίαν,Ἑζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αμώς, ᾽Αμὼς δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωσίαν,᾽Ιωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος. Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος ᾽Ιεχονίας ἐγέννησεν τὸν Σαλαθιήλ,
Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβαβέλ,Ζοροβαβὲλ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αβιούδ, ᾽Αβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ελιακίμ, ᾽Ελιακὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αζώρ,᾽Αζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Αχίμ, ᾽Αχὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ελιούδ,᾽Ελιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ελεάζαρ, ᾽Ελεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ματθάν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιακώβ,᾽Ιακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν ᾽Ιωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἣς ἐγεννήθη ᾽Ιησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστός. Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ ᾽Αβραὰμ ἕως Δαυὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. Τοῦ δὲ ᾽Ιησοῦ Χριστοῦ ἡ γένεσις οὕτως ἦν. Μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ ᾽Ιωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου. ᾽Ιωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν δειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν. Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου κατ᾽ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων· ᾽Ιωσὴφ υἱὸς Δαυίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου·τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾽Ιησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος,᾽Ιδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾽Εμμανουήλ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Μεθ᾽ ἡμῶν ὁ Θεός. Διεγερθεὶς δὲ ὁ᾽Ιωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος κυρίου καὶ παρέλαβε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ·καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν υἱόν· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾽Ιησοῦν.
Ερμηνεία
Η γέννηση του Χριστού, κατά τον άγιο Γερμανό, είναι το «περιβόητον θαύμα», με το όποιο γνωρίστηκε σ’ όλους το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Ο Πατέρας ήθελε να σωθούμε, ο Υιός έγινε το όργανο της σωτηρίας μας και το Άγιο Πνεύμα με τη δύναμή Του πραγματοποίησε το μυστήριο της σωτηρίας μας. Ο Λόγος του Θεού έγινε άνθρωπος (Ἰω. 1, 14) και ως άνθρωπος μπορεί να έχει προγόνους και γένος. Σήμερα στο Ευαγγελικό ανάγνωσμα που διαβάστηκε, ακούσαμε το γενεαλογικό δένδρο του Κυρίου μας. Ας πάρουμε μερικά στοιχεία απ’ αυτό.
Η γενεαλογία τουΧριστού
Ο κατάλογος των προγόνων του Χριστού είναι μια σειρά από ονόματα ανδρών. Ο Θεοφάνης ο Κεραμέας λέγει πως η γυναίκα ήταν «παρακολούθημα τοῦ ἀνδρός», δηλαδή ήταν μετά τον άνδρα, επειδή κεφαλή της, κατά τον Μωσαϊκό νόμο, εθεωρείτο αυτός. Ο Ματθαίος γενεαλογεί από τον Αβραάμ μέχρι τον Ιωσήφ «τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Χριστὸς» (1, 16). Αντίθετα ο Λουκάς αρχίζει από τον Ιωσήφ και καταλήγει στον Θεό· «τοῦ Ἐνὼς τοῦ Σήθ τοῦ Ἀδὰμ τοῦ Θεοῦ» (3, 38).
Ο Κύριος κατά τη Θεότητα είναι αγενεαλόγητος. «Ἀνεκδιήγητοςμὲνἦν ἡ τοῦΧριστοῦγενεὰκατὰτὴν Θεότητα», δηλαδή κατά τη Θεότητα η γενιά του Χριστού είναι ανεκδιήγητη, μη διηγήσιμη, σημειώνει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Είναι αδύνατο να συμπεριληφθεί ο Θεός σε κάποιο γενεαλογικό κατάλογο, αφού «Θεού Λόγος και Υιός ων και μήτε έχων προ αυτού προγενέστερον», ο Χριστός είναι ο Λόγος του Θεού και δεν έχει κανέναν προγενέστερό Του. Ο Χριστός γενεαλογείται κατά την ανθρώπινη φύση Του, αφού χρημάτισε «υἱὸςἀνθρώπου» και πήρε την ανθρώπινη φύση για τη σωτηρία του κόσμου.
Δείγματα από το γενεαλογικό δένδρο του Χριστού
Ας δούμε μερικά δείγματα από το γενεαλογικό δένδρο του Κυρίου μας. Ας πάρουμε το όνομα Δαβίδ. Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του στο γενεαλογικό δένδρο του Χριστού. Αντί να πει ο ευαγγελιστής Ματθαίος ότι ο Χριστός είχε πρόγονο τον Αβραάμ, δηλαδή «Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Ἀβραάμ», λέγει «Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαυίδ, υἱοῦ Ἀβραὰμ» (Ματθ. 1,1). Ο Αβραάμ ήταν αρχαιότερος από το Δαβίδ, εντούτοις στη γενεαλογία μπαίνει δεύτερος. Γιατί; Ο ιερός Χρυσόστομος γράφει πως ο Δαβίδ είχε μεγάλη αίγλη και δόξα ανάμεσα στους Ισραηλίτες. Ακόμη, επειδή είναι νεότερος στην ιστορία από τον Αβραάμ, τον θυμόντουσαν καλύτερα οι Εβραίοι, ενώ ο Αβραάμ χανόταν στα βάθη των αιώνων. Άλλωστε οι προφητείες έλεγαν πως από το γένος του Δαβίδ θα αναφανεί ισχυρή δύναμη (κέρας) και λύχνος και άγιασμα για το Ισραήλ (Ψαλμ. 131,17-18). Το όνομα Δαβίδ συνδέεται με Μεσσιανικές προσδοκίες του λαού.
Στην Παλαιά Διαθήκη δεν γενεαλογούνται γυναίκες. Παραδόξως μέσα στον κατάλογο αναφέρονται τέσσερις γυναίκες. Οι γυναίκες αυτές είναι η Θάμαρ, η Ρουθ, η Ραχάβ και η Βηρσαβεέ. Οι δύο ήταν εθνικής καταγωγής και οι άλλες δύο επιλήψιμες ηθικά. Θαυμάζουμε τον Ιησού, όχι απλώς γιατί έγινε άνθρωπος, αλλάγιατί είχε και τέτοιους προγόνους. Ο Χριστός δεν φαίνεται «οὐδαμοῦ τὰ ἡμέτερα ἐπαισχυνόμενος κακὰ», πουθενά δεν ντρέπεται για τα δικά μας κακά (Ιωάννης ο Χρυσόστομος).
Ποια είναι η ωφέλειά μας από τους προγόνους του Χριστού;
Η ανάγνωση του καταλόγου μάς διδάσκει να μην ντρεπόμαστε για την κακία των προγόνων μας, αλλά για την έλλειψη της αρετής. Όπως και η ευγένεια των προπατόρων μας, εάν δεν αγωνιστούμε προσωπικά για τον αγιασμό μας, δεν μας ωφελεί. Δεν πρέπει κάποιος να ευφραίνεται από τους προγόνους του, αλλά από την εφαρμογή των εντολών του Χριστού. Αυτό μπορούμε να το δούμε και μέσα στην Εκκλησία μας. Η καταγωγή των μελών της Εκκλησίας δεν είναι παράγοντας για την πνευματική τους πρόοδο. Όλα είναι κοινά, όπως π.χ. το βάπτισμα, η θεία Ευχαριστία, ο πόθος της σωτηρίας και στους αριστοκράτες και στους κοινούς θνητούς. Εκείνο που πρέπει να αναζητούμε είναι η γνώμη και ο τρόπος της ψυχής.
Αγαπητοί αδελφοί, ο Χριστός ήλθε να λύσει τα ανθρώπινα κακά. Ήλθε σαν γιατρός κι όχι σαν δικαστής. Ο Χριστός νυμφεύθηκε την εκπορνευθείσα ανθρώπινη φύση, όπως οι Πατριάρχες του Ισραήλ τις δύο γυναίκες, που αναφέραμε. Φρίττει κανείς με την ταπείνωση του Δεσπότου Χριστού, που καταδέχεται να έχει κατά την ανθρώπινη φύση Του τέτοιους προγόνους. Καταδέχεται να ονομαστεί «υιός ανθρώπου» και να έχει τέτοιους προγόνους, ενώ αυτός ήταν αναμάρτητος, για τη σωτηρία τη δική μας. Θέλει να μας ξαναδώσει την παλιά μας ευγένεια. Είναι συγκλονιστική η αγάπη Του για μας. Ας παραδειγματιστούμε και ας δείξουμε την ανάλογη αγάπη μας προς Αυτόν, που έγινε άνθρωπος, να στραφούμε προς τον «Ἰησοῦν, τὸν υἱὸν Δαυὶδ» (Ματθ. 1,1). Αμήν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου