ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
Ακόμη προσκυνούμε σχετικώς την αγία εικόνα του περιγραφέντος Υιού του Θεού, επειδή ενανθρώπησε για μας, αναφέροντας την προσκύνησι με ευσέβεια προς το πρωτότυπο, καθώς επίσης το Τίμιο Ξύλο του Σταυρού και όλα τα σύμβολα των παθημάτων Του, επειδή είναι θεία τρόπαια κατά του κοινού πολεμίου του γένους μας.
Ακόμη και τον τύπο του Τιμίου Σταυρού ως όπλο σωτήριο και τους θείους ναούς και τόπους και τα ιερά σκεύη και θεοπαράδοτα λόγια, εξ αιτίας του Θεού που ενοικεί σε αυτά.
Παρομοίως προσκυνούμε και τις εικόνες όλων των αγίων για την αγάπη προς αυτούς και τον Θεό, τον οποίον αυτοί αγάπησαν και υπηρέτησαν με αλήθεια και τελειότητα, αναφέροντες τη διάνοια προς τις μορφές εκείνων κατά την προσκύνηση.
Προσκυνούμε και τις αγίες σορούς αυτών, με την πεποίθηση ότι δεν απομακρύνθηκε από τα ιερώτατα οστά αυτών η αγιαστική χάρις, όπως δεν διαιρέθηκε η θεότητα από το δεσποτικό σώμα κατά τον τριήμερο θάνατο.
(Προς Διονύσιον, Ομολογία – ΕΠΕ 4, 444)
Μέσω αυτών οδηγούμαστε στη δόξα του Θεού
Σε ερώτηση των Χιόνων, γιατί έχετε στις εκκλησίες σας ομοιώματα και τα προσκυνείτε, αντίθετα προς τον νόμο του Μωυσή, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς απάντησε:
«Προσκυνούν και οι φίλοι ο ένας τον άλλον, αλλά δεν θεοποιούνται με αυτό.»
Ο ίδιος ο Μωυσής, ενώ απαγόρευσε την ειδωλολατρία, κατασκεύασε τύπους και ομοιώματα των επουρανίων και των επιγείων, όχι για λατρεία, αλλά για να οδηγείται ο νους μέσω αυτών προς τον Θεό.
Επαινούσαν και οι Έλληνες τα χτίσματα ως θεούς· εμείς όμως τα τιμούμε και μέσω αυτών δοξάζουμε τον Θεό.
(Διάλεξις προς τοις αθέοις Χιόνας – ΕΠΕ 7, 224)
Δι’ αυτής να προσκυνήσεις Εκείνον που μας έπλασε
Η εντολή «Να μη κατασκευάσεις κανένα ομοίωμα» (Εξ. 20,5) δεν καταργεί την εικόνα του Χριστού, διότι ο Λόγος του Θεού ενανθρώπησε, έγινε ορατός και περιγραπτός για τη σωτηρία μας.
Δι’ αυτής της εικόνας μεταφέρεται ο νους προς το προσκυνητό σώμα του Σωτήρος, που κάθεται στα δεξιά του Πατρός. Το ίδιο ισχύει και για τις εικόνες των αγίων, όχι ως θεούς, αλλά ως φίλους του Θεού.
Όπως ο Μωυσής κατασκεύασε τα Χερουβείμ στα Άγια των Αγίων, έτσι και εμείς τιμούμε τις εικόνες, όχι για να θεοποιήσουμε την ύλη, αλλά για να δοξάσουμε τον Δημιουργό.
(Δεκάλογος της κατά Χριστόν ζωής – ΕΠΕ 8, 488–490)
Αναγνωρίζοντας αισθητό το πρόσλημμα, τιμούμε την εικόνα
Αναγνωρίζοντας αισθητό και περιγραπτό το πρόσλημμα της ανθρώπινης φύσεως του Χριστού, εικονίζουμε και προσκυνούμε ευσεβώς Εκείνον που ενανθρώπησε, την Παναγία που Τον γέννησε και τους αγίους που Τον ευαρέστησαν.
Ιδιαιτέρως δε τιμούμε τον Τίμιο Σταυρό ως θεϊκό τρόπαιο κατά του κοινού εχθρού.
(Ομιλία Η΄ Περί Πίστεως – ΕΠΕ 9, 220)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου